Διάγνωση της ενδομητρίωσης και αντιμετώπιση

Τι είναι η ενδομητρίωση;

Η ανάλυση του όρου “ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ” μας προσδιορίζει μία νόσο που σχετίζεται με τον ιστό του ενδομητρίου το οποίο είναι η εσωτερική στοιβάδα της μήτρας. Η νόσος, λοιπόν,  δεν είναι τίποτα άλλο παρά από την παθολογική παρουσία ενδομητρικού ιστού οπουδήποτε αλλού στο σώμα της γυναίκας εκτός απο την φυσική ανατομική θέση του.

Όπως η εσωτερική επένδυση της μήτρας (ενδομήτριο) αιμορραγεί κατά την περίοδο, οι έκτοπες εστίες του ενδομητρίου μπορούν επίσης να αιμορραγούν, δημιουργώντας έτσι κατά τόπους ινώδη ιστό (ουλές ή συμφύσεις). Οι πιο συνηθισμένες ανατομικά θέσεις που εντοπίζεται έκτοπος ενδομητρικός ιστός είναι η πύελος της γυναίκας και τα παρακείμενα όργανα. Σπανιότερες εντοπίσεις παρουσίας ενδομητρίωσης μπορεί να είναι : στο συκώτι, στους πνεύμονες, στην ουλή καισαρικής τομής

Η ενδομητρίωση είναι μία καλοήθης νόσος και ξεκάθαρα δεν μεταδίδεται σεξουαλικά ή με καποιόν αλλόν τρόπο.

Συμπτώματα

Το πιο συχνό σύμπτωμα της εδομητρίωσης είναι το κοιλιακό, υπογάστριο άλγος που σχετίζεται έντονα με την περίοδο. Παρά το γεγονός ότι πολλές γυναίκες βιώνουν κράμπες κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως τους, οι γυναίκες με ενδομητρίωση συνήθως περιγράφουν τους πόνους της περιόδου ως πολύ χειρότερους από ό,τι συνήθως περιγράφονται. Τείνουν επίσης να αναφέρουν ότι ο πόνος αυξάνει με την πάροδο του χρόνου.

Κοινά σημεία και συμπτώματα της ενδομητρίωσης μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Επώδυνες περιόδους (δυσμηνόρροια)-πυελικό πόνο και κράμπες που μπορεί να αρχίσουν πριν από την περίοδό σας και να επεκταθούν χρονικά αρκετές ημέρες. Μπορεί επίσης να έχετε ενόχληση στο κάτω μέρος της πλάτης και κοιλιακό άλγος.
  • Πόνος κατά τη συνουσία-πόνος κατά τη διάρκεια ή μετά τη σεξουαλική επαφή είναι σύμπτωμα συναφές με την ενδομητρίωση.
  • Πόνος με τις κινήσεις του εντέρου ή της ούρησης-είναι πιθανό τέτοια συμπτώματα να παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια της περιόδου.
  • Υπερβολική αιμορραγία-λόγω ενδομητρίωδης είναι δυνατόν να αντιμετωπίσετε περιστασιακές, βαριές περιόδους αιμορραγίας (μηνορραγία) ή αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους (menometrorrhagia).
  • Υπογονιμότητα-η ενδομητρίωση διαγνώσθηκε για πρώτη φορά σε γυναίκες με προβλήματα υπογονιμότητας.

Εκτός απο τα παραπάνω συμπτώματα υπάρχει περίπτωση να χρειαστείνα να αντιμετωπίσετε κόπωση, διάρροια, δυσκοιλιότητα, φούσκωμα ή ναυτία, ειδικά κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως.

Η σοβαρότητα του πόνου δεν είναι απαραίτητα μια αξιόπιστη ένδειξη για την έκταση της κατάστασης. Μερικές γυναίκες με ήπια ενδομητρίωση έχουν έντονο πόνο, ενώ άλλες με προχωρημένη ενδομητρίωση μπορεί να έχουν λιγότερο ή ακόμα και καθόλου πόνο.

Η ενδομητρίωση μερικές φορές συγχέεται με άλλες καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν πυελικό πόνο, όπως η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου (PID) ή κύστεις των ωοθηκών. Μπορεί να συγχέεται με το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου (IBS), μια πάθηση που προκαλεί περιόδους διάρροιας, δυσκοιλιότητα και κοιλιακές κράμπες. Το εν λόγω σύνδρομο ωστόσο μπορεί να συνοδεύει την ενδομητρίωση και να περιπλέξει έτσι τη διάγνωση.

Συχνότητα

Υπολογίζεται ότι περίπου το 10-15% του γυναικείου πληθυσμού έχει ενδομητρίωση σε κάποιο στάδιο. Από αυτό, το ένα τρίτο περίπου, δηλαδή 2-3% έχει “σοβαρής μορφής” ενδομητρίωση. Από γυναίκες που προσπαθούν ανεπιτυχώς να συλλάβουν περίπου το 25-30% μπορεί να έχει ενδομητρίωση, άρα σίγουρα στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ευθύνεται μόνον αυτό για την αποτυχία κύησης.

Διάγνωση

Ο μοναδικός τρόπος να διαγνωστεί σε όλο το εύρος της και τη σοβαρότητα της η νόσος είναι η διαγνωστική λαπαροσκόπηση η οποία είναι μια επεμβατική διαγνωστική μέθοδος.

Εννοείται βέβαια ότι θα πρέπει να προηγηθούν άλλες, απλούστερες τεχνικές, οι οποίες όμως απλά θα μας δώσουν ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη της ενδομητρίωσης και δεν θα προσφέρουν την τελική διάγνωση.

Έτσι λοιπόν βασιζόμαστε στο καλό και αναλυτικό γυναικολογικό ιστορικό και στην σημαντικότατη γυναικολογική εξέταση που θα μας δώσουν αρκετές πληροφορίες. Με το ενδοκολπικό γυναικολογικό υπερηχογράφημα θα διαγνωσθούν οι ενδομητριωσικές κύστες, γνωστές και ως σοκολατοειδείς. Ένας καρκινικός δείκτης, το Ca 125, είναι αρκετά ευαίσθητος και αυξάνεται στην ενδομητρίωση.

Θεραπεία

Η θεραπεία αφορά στην ανακούφιση από τα συμπτώματα και στο να καταστήσει δυνατή τη σύλληψη και την ολοκλήρωση της εγκυμοσύνης, αν επιθυμείτε να κάνετε παιδί. Αν και δεν υπάρχει θεραπεία που να αποδίδει σε όλες τις γυναίκες, οι περισσότερες προσβεβλημένες με ενδομητρίωση γυναίκες ανακουφίζονται πλήρως ή μερικώς από τα συμπτώματα.

Συντηρητική αντιμετώπισηφαρμακευτική αγωγή που έχει ως σκοπό την παύση του φυσικού κύκλου της γυναικας δηλαδή της περιόδου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με ποικίλες επιλογές που εξαρτώνται από την εξατομίκευση της ασθενούς.

Χειρουργική αντιμετώπιση-αποτελεί στις περισσότερες περιπτώσεις την πιο αποτελεσματική και ριζική θεραπεία της ενδομητρίωσης, αλλά θα πρέπει να επιλέγεται μετά από σκέψη και προβληματισμό. Ένα πολύ σημαντικό κριτήριο επιλογής της θεραπευτικής αντιμετώπισης, είναι εάν η ασθενής μας έχει παιδιά, αν επιθυμεί να αποκτήσει σύντομα ή αν έχει ολοκληρώσει την επιθυμία της για να αποκτήσει.