Η ταυτότητα των HPV ιών

Οι HPV (Human Papilloma Viruses – Ιοί των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων) είναι μια μεγάλη οικογένεια ιών που προσβάλλουν γυναίκες και άνδρες. Μέχρι στιγμής, έχουν περιγραφεί περισσότεροι από 100 διαφορετικοί γονότυποι HPV, οι οποίοι κατατάσσονται με βάση τη διαφορετικότητα στο DNA τους και ονομάζονται με αριθμούς (πχ HPV6, HPV11, HPV16 κλπ). Περίπου 40 διαφορετικοί γονότυποι HPV μολύνουν το κατώτερο γεννητικό σύστημα και τον τράχηλο της μήτρας. Διακρίνονται σε χαμηλού και υψηλού κινδύνου.

Η μόλυνση από τους HPV είναι σήμερα το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Υπολογίζεται ότι ένα σεξουαλικά ενεργό άτομο έχει πιθανότητα μεγαλύτερη από 80% να μολυνθεί από έναν ή περισσότερους HPV σε κάποια φάση της ζωής του. Η μόλυνση είναι πιο συχνή στις νεαρές ηλικίες λόγω της συχνής αλλαγής σεξουαλικών συντρόφων.

Πώς μεταδίδεται;

Για να μεταδοθεί ο ιός, απαιτείται άμεση τριβή με δέρμα ή με βλεννογόνο που φέρει αλλοιώσεις από HPV. Η απλή μεταφορά του ιού από άτομο σε άτομο δεν είναι συνήθως ικανή να δημιουργήσει φλεγμονή. Πρέπει να υπάρξει τριβή και να προκύψουν μικροτραυματισμοί για να εισχωρήσει ο ιός στο επιθήλιο. Γι’ αυτό, η σεξουαλική επαφή (κολπική ή πρωκτική) αποτελεί τον ευκολότερο τρόπο μετάδοσης για τους HPV. Άλλοι τύποι σεξουαλικής επαφής (τριβή των γεννητικών οργάνων με το χέρι ή μεταξύ τους χωρίς εισχώρηση, στοματογεννητική επαφή, κοινή χρήση σεξουαλικών συσκευών) είναι επίσης δυνατόν να οδηγήσουν σε φλεγμονή,

Οι διάφοροι τύποι των γεννητικών HPV μπορεί να παραμείνουν στο σώμα μας επί εβδομάδες, μήνες ή και πολλά χρόνια, μετά από την αρχική μόλυνση. Οι φλεγμονώδεις αλλοιώσεις που προκαλούνται από τους HPV είναι συνήθως παροδικές, υποκλινικές φλεγμονές. Ο όρος “υποκλινικές” σημαίνει ότι δεν φαίνονται με το γυμνό μάτι. Μόνο τα οξυτενή κονδυλώματα είναι εμφανή.

Οι υποκλινικές φλεγμονώδεις αλλοιώσεις που αναφέραμε είναι λοιπόν δυνατόν να παραμείνουν για εξαιρετικά μεγάλα διαστήματα στο δέρμα και στους βλεννογόνους των γεννητικών οργάνων και της περιπρωκτικής περιοχής. Υποχωρούν όταν το ανοσοποιητικό μας σύστημα κατορθώσει να καταστείλει τον ιό. Επανεμφανίζονται εάν το ανοσοποιητικό μας σύστημα εξασθενίσει σε κάποια φάση της ζωής μας (λόγω στρες, λήψης ορισμένων-φαρμάκων-κ.α.).

Οι υποκλινικές αυτές φλεγμονές των κυττάρων και των ιστών μας από τους HPV, συνήθως δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα. Επομένως η πλειοψηφία των ανθρώπων, που έχουν μολυνθεί από HPV δεν το γνωρίζουν, όπως δεν μπορούν να γνωρίζουν πότε έγινε η μόλυνση. Φυσικό είναι να μετέδωσαν τον ιό στον ή στνη σεξουαλική τους σύντροφο σε κάποια χρονική στιγμή που υπήρχαν φλεγμονώδεις αλλοιώσεις. Δεν φταίνε για αυτό αφού δεν γνώριζαν ότι είχαν μολυνθεί.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

  • Άμεσος εντοπισμός μόλυνσης: γίνεται ανίχνευση του DNA των HPV με μοριακές τεχνικές, συνήθως σε κύτταρα που συλλέγονται από τον τράχηλο της μήτρας.
  • Έμμεση διάγνωση: με ανεύρεση φλεγμονωδών αλλοιώσεων από HPV. Οι φλεγμονώδεις αλλοιώσεις από HPV μπορεί να είναι εμφανείς με το γυμνό μάτι (πχ οξυτενή κονδυλώματα). Τις πιο πολλές φορές όμως οι αλλοιώσεις δεν φαίνονται με το γυμνό μάτι, στην απλή κλινική εξέταση (είναι υποκλινικές) και η διάγνωση γίνεται έμμεσα, όταν ανευρίσκονται κύτταρα με φλεγμονή από HPV (στο τεστ Παπανικολάου) ή όταν ανευρίσκονται φλεγμονώδεις αλλοιώσεις κατά την ιστολογική εξέταση μιας βιοψίας (που συνήθως λαμβάνεται στην κολποσκόπηση).